Hatib Hoca lakaplı Mehmet Refet, aslen Burdur’un Arvallı köyündendir. Babası semerci ustası Hacı Hasan; annesi ise "Hatibler” denen ailenin kızı Ayşeli'dir. 27 Şubat 1879'da doğmuştur. Önce Burdur'un Divanbaba mahallesindeki Hacı Abdullah Ağa Sıbyân Mektebini bitirmiş, ardından da 1888-1893 arasında Rüşdiye'de öğrenim görmüştür. Okulun son senesinde Rüştiye’den ayrılarak Hacı Ahmed mahallesindeki Hacı Mahmud Bey Medresesi'ne devam etmiştir. Burada 1905-1907 yılları arasında Burdur Müftüsü Fakîhzâde Halil Sabri Efendi'den dersler almış ve nihayet müderris olmuştur.
İlmî hayatının yanı sıra Burdur Ziraat Bankası Meclisi azalığı, Burdur Bidâyet Mahkemesi azalığı, Burdur İdadisi (orta mektebi) dini dersler muallimliği ve Mehmet Kethüda, bugünkü ismiyle Eski Yeni Camii vaizliğinde bulunmuştur.
1918'de padişah iradesiyle İzmir Pâye-yi Mucerredesi'yle taltif edilmiştir.
İstiklal Harbi’nin başlamasıyla birlikte Millî Mücadeleye destek veren Hatib Hoca, daha sonra inkılâpların da aateşli savunucusu olmuştur. 1932'de yazdığı Tercüme-i Halinde şöyle ifade etmektedir: 
“Millî Mücadelenin başlangıcından bugüne kadar inkılâp yolunda çalışanları terbiğ ile cumhuriyetin en iyi bir idare şekli olduğunu ve hükümetin bu idare şekliyle memleketi daimî refaha doğru süratle ilerleteceğini ispat yolunda tarihi ve dinî müeyyidelere dayanan düsturlar dâhilinde gerek camilerde ve gerek umumî mahallerde halkı irşadı düstur edindiğim gibi en meşru ve en tekâmül etmiş şekli hükümetin cumhuriyet olduğunu canlı bir surette ispat ettim.”.
1927 senesi sonlarında hocası Müftü Halil Sabri Efendi'nin vefatı üzerine önce vekaletten, 28 Şubat 1928 ise seçimi kazanarak Burdur Müftüsü olmuştur. 31 Mart 1932'de Şebinkarahisar'a tayini çıkınca istifa etmiş ve Burdur'da vaiz ve Hatiblik yapmakla yetinmiştir. Hatib Hoca 23 Ekim 1945’te vefat etmiştir. Ömer Rıza Doğrul Hoca hakkında 28 Ekim 1945 günü Cumhuriyet gazetesinin ikinci sayfasında “Kaybettiğimiz Kıymetler-Büyük Bir Din Alimi: Mehmet Hatiboğlu” başlıklı uzun bir yazı kaleme almıştır. Doğrul, Hatib Hoca hakkında şunları yazar:
“Çok kıymetli bir mütefekkir, çok kuvvetli ve müceddid ruhlu bir din âlimi kaybetmiş bulunuyoruz. Fakat şüphe yok ki eserlerinin neşri onun hatırasını yaşatacak ve onun düşünüş ve görüş tarzını yalnız memleketimizde değil hatta İslam dünyasının her tarafına yaymaya yardım edecektir. Mevla rahmet eyleye.”.
Kaynak: Mehmet S. Hatiboğlu, “Burdur’un Hatib Hocası”, I. Burdur Sempozyumu (16-19 Kasım 2005. Bildiriler, C. I, Editör. Gökay Yıldız vd., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur 2007, s.467-468.